C-Archief

Goed om te zien dat u mogelijk anderen inspireert met onze journalistieke content. We vragen u enkel voor persoonlijk gebruik onze content te kopiëren, om geen inbreuk te maken op onze Algemene Voorwaarden. Vraag anders naar onze bedrijfslicenties via klanten@fdmediagroep.nl

Het Financieele Dagblad Open in Google Play Store Bekijk

Sub menu Home Profiel menuZoeken Interview • 00:30 Psycholoog Anne Marsman: ‘Alles trauma noemen, miskent ons grote herstellende vermogen’

Brenda van Osch Mensen zouden minder geestelijke trauma’s oplopen als ze zich na iets potentieel traumatisch gesteund weten, stelt psycholoog Anne Marsman. Want een moeilijke jeugd of ingrijpende ervaring leidt niet per se tot trauma. Dit is deel 3 van een serie over veiligheid.

Anne Marsman was ‘totaal niet onder de indruk’ van haar studie psychologie. Fotografie: Leroy Sankes voor het FD. Laatst vroeg iemand haar: ‘Op een schaal van nul tot tien, hoe erg is het wat jou is overkomen?’ Het was oprechte interesse. Toch antwoordde Anne Marsman dat je deze vraag nooit moet stellen. ‘Trauma is altijd subjectief. Wat voor mij een tien is kan voor jou een vier zijn. Is drie keer verkracht worden erger dan één keer? Als iets traumatisch is voor iemand, is het per definitie ingrijpend geweest. Daar moet het gesprek over gaan: hoe heeft het jou geraakt?’

Marsman studeerde psychologie aan de Universiteit Maastricht. Ze was van de opleiding ‘totaal niet onder de indruk’. Het frustreerde haar dat veel lesstof bestond uit theoretische modellen met daarin de criteria voor bepaalde stoornissen. ‘Het voelde alsof we het niet over mensen met levens hadden, en voorbijgingen aan de context waarin klachten kunnen ontstaan die eigenlijk heel logisch zijn en helemaal niet pathologisch. Daar was nauwelijks aandacht voor, terwijl dat toch cruciaal is voor herstel.’

Haar eigen beladen verleden – dat zich uitte in depressieve periodes, eetproblematiek en zelfbeschadiging – en een ontmoeting met hoogleraar psychiatrie Jim van Os, motiveerden haar tot een PhD-traject. Haar proefschrift, ‘Beyond dis-ease and dis-order’, gaat over de invloed van ingrijpende jeugdervaringen op geestelijke gezondheid. In 2023 richtte ze Traumanet op, een onlineplatform dat laagdrempelige kennis over trauma deelt en praktische handvatten biedt.

Wanneer spreken we van trauma? ‘Ik blijf altijd dicht bij de letterlijke vertaling: een wond. Een psychische verwonding die is ontstaan doordat er iets is gebeurd wat niet had moeten gebeuren, of iets niet is gebeurd wat juist had moeten gebeuren. In dat laatste geval gaat het bijvoorbeeld over emotionele verwaarlozing. Het is traumatisch als je de gebeurtenissen niet kunt verwerken. Doordat ze te groot zijn, te overweldigend, of doordat je ze niet begrijpt. En waar je langdurig last van houdt.’

Afwezigheid van liefde kan dus ook traumatiserend zijn? ‘Zeker, al is dat moeilijker te begrijpen voor mensen. Die zeggen vaak: “Maar ik ben niet misbruikt, niet mishandeld, ik heb niks meegemaakt.” Dan denk ik: dat is precies het probleem, dat je dingen niet hebt meegemaakt. Geen troost bijvoorbeeld. Realiseer je dat we als mens totaal afhankelijk zijn van verbinding met anderen. Een baby gaat simpelweg dood als er geen contact is, experimenten hebben dat uitgewezen. Dat betekent dat emotionele verwaarlozing heel bedreigend en beschadigend is. Ons leven hangt er letterlijk van af. Dus als kinderen opgroeien met ouders die emotioneel niet beschikbaar zijn of waarbij emoties of behoeften van het kind niet mogen bestaan, voelt de wereld onveilig. Dat leidt vaak tot de overtuiging: ik moet het alleen doen.’

Zijn die ouders zelf ook beschadigd? ‘Je ziet vaak dat patronen worden doorgegeven. De grootste voorspeller van kindermishandeling is het hebben van een ouder die mishandeld is als kind. Zoals trauma-expert Gabor Maté zegt: hurt people hurt people. Dat gebeurt veelal onbewust natuurlijk, maar het gebeurt. En het is te begrijpen, want hoe moet je als ouder iets bieden­ wat je zelf nooit geleerd hebt?’

Hoe komt het dat dezelfde omstandigheden bij de een tot trauma leiden en bij een ander niet? ‘De impact hangt mede af van het vermogen het gebeurde te begrijpen, of je je emoties en stress kunt reguleren en steun kunt vinden. Dan zie je dus waarom kinderen zo kwetsbaar zijn, want die hebben die vermogens nauwelijks. Daarnaast maakt het uit welke betekenis eraan wordt gegeven. Stel, je wordt tijdens het uitgaan in elkaar geslagen. Dan kun je denken: dat had iedereen kunnen gebeuren. Of: ik ben zwak en waardeloos. In dat laatste geval is de kans op trauma veel groter. Ook hierin zijn kinderen kwetsbaar, want die zoeken heel snel de schuld bij zichzelf. Daar zit tegelijkertijd ook de ruimte voor herstel.’

Hoe dan? ‘Neem een meisje dat aan haar ouders vertelt dat een leraar haar heeft betast. Als de reactie is: “Joh, dan moet je volgende keer gewoon weglopen” of “Hij heeft het vast niet zo bedoeld”, draagt dat bij aan het trauma. Gebrek aan erkenning is vaak nog ingrijpender dan de gebeurtenis zelf; dit wordt wel second rape genoemd. Maar het omgekeerde geldt ook. Als een kind steun krijgt en hulp bij de juiste betekenisgeving – het ligt niet aan jou, die ander zat fout –, wordt de gebeurtenis beter verwerkt. Naar schatting maakt 80 procent van de Nederlanders minimaal één potentieel traumatische ervaring mee. Maar het overgrote deel ontwikkelt daardoor geen trauma. Wij mensen zijn veerkrachtig. Je gesteund voelen draagt sterk bij aan herstel. Realiseer je dus dat je als volwassene in het leven van een kind een cruciale rol kunt spelen, door positieve ervaringen te bieden. Die werken beschermend én helend als je ingrijpende dingen meemaakt.’

‘De meeste mensen ontwikkelen geen trauma na een potentieel traumatische ervaring’ Wat is de boodschap van uw proefschrift? ‘Trauma is niet alleen een mentale aangelegenheid. Veel mensen met trauma ervaren spanning, voelen zich niet verbonden met hun lichaam of hebben fysieke klachten zoals chronische vermoeidheid of pijn. Allemaal problemen die te maken kunnen hebben met een ontregeld zenuwstelsel en immuunsysteem. “The body keeps the score” wordt wel gezegd. Om dit aan te tonen heb ik proefpersonen in een laboratorium verschillende stressvolle taken laten doen. Wij keken naar hun hartslag en spierspanning. Degenen die vooraf ingrijpende jeugdervaringen rapporteerden, lieten veel heftiger fysieke reacties zien, die ook veel langer aanhielden. Je kunt ervan uitgaan dat dit in het dagelijks leven ook gebeurt. Mijn boodschap is daarom: besteed bij het behandelen van klachten aandacht aan het lichaam en de traumasporen die het draagt. Ik heb zelf veel baat gehad bij haptotherapie en andere lichaamsgerichte therapieën.’

U ontwikkelde een eetstoornis en beschadigde uzelf. Hoe moeten we dat begrijpen? ‘Een eetstoornis gaat voor mij over zelfregulatie. Of je nu te veel of te weinig eet of alles er weer uit gooit, het heeft allemaal een tijdelijk dempend en rustgevend effect op je zenuwstelsel. Bovendien neemt de focus op eten je in beslag, waardoor er minder ruimte is voor andere, pijnlijke zaken. Als je jezelf snijdt, leidt de fysieke pijn ook af van de psychische pijn. Maar het kan ook gaan over controle: ik bepaal wat ik met mezelf doe. Wanneer je in je leven weinig controle ervaart, kan dat op een bepaalde manier prettig voelen. Het kan ook gaan om boosheid, die je tegen jezelf richt. Of over jezelf straffen. Je lichaam willen beschadigen, bijvoorbeeld omdat er nare dingen mee zijn gebeurd. Het is belangrijk te erkennen dat al dit gedrag een doel dient: het draaglijk maken van wat eigenlijk ondraaglijk voor je is.’

Zijn sociale media potentieel traumatiserend? ‘Enerzijds biedt de onlinewereld veel positiefs. Jongeren voelen zich herkend en erkend, ze kunnen ergens deel van uitmaken. Aan de andere kant gebeuren­ er nare en extreme dingen, die snel uit de klauwen kunnen lopen. Zeker jongeren kunnen verleid worden over hun grenzen te gaan. Ik ben betrokken bij het Centrum Seksueel Geweld en daar horen we de verhalen over onlinemisbruik en afpersing dagelijks­. En hoe verwoestend het is als beelden worden rondgestuurd. Jongeren kunnen natuurlijk ook bewust ongezonde informatie zoeken. Dat heb ik zelf vroeger ook gedaan, toen ik zogeheten proanawebsites bezocht, op zoek naar tips voor hoe je je het beste kunt uithongeren. Het is heel duister wat daar gebeurt. En daar zitten ook figuren met slechte bedoelingen die contact proberen te leggen met kwetsbare meisjes.’

Wat moeten we daarmee? ‘Er niet van wegkijken. Onder ogen zien dat de kans groot is dat ook jouw kind online op potentieel gevaarlijke plekken terechtkomt. Wat nodig­ is, is een open gesprek, waarin je uitlegt wat er kan gebeuren en waarom dat gevaarlijk kan zijn, maar waarin een kind ook mag vertellen waar het naar zoekt en wat het hem of haar brengt, zonder dat het meteen bestraffend wordt toegesproken. De boodschap moet zijn: als er iets vervelends gebeurt, deel het, en dan lossen we het samen op.’

Is het begrip trauma aan inflatie onderhevig? ‘We moeten inderdaad oppassen niet alles wat vervelend is meteen een trauma te noemen. Dat doet geen recht aan echt ontwrichtende ervaringen, maar gaat ook voorbij aan ons grote herstellende vermogen. Mensen kunnen veel meemaken en daar toch goed doorheen komen, zeker met steun van mensen om hen heen. Het idee “ik heb iets ergs meegemaakt en nu zal het wel de rest van mijn leven slecht met mij gaan” helpt niet en klopt niet. Het is daarom belangrijk dat jongeren leren omgaan met ongemak, pijn en verdriet. En van volwassenen het voorbeeld krijgen dat je ook met heel ingrijpende dingen kunt leren omgaan.’

Anne Marsman (1989) is psycholoog, spreker en ervaringsdeskundige op het gebied van trauma. In 2021 promoveerde ze aan de Universiteit Maastricht. Een jaar later richtte ze het platform Traumanet op. Sinds 2024 is ze betrokken bij het Centrum Seksueel Geweld en realiseerde ze een onlinezelfhulpomgeving voor slachto

Broese blijft Utrechts iconische boekhandel, maar voortaan onder Haagse vlag De naam Broese blijft gewoon bestaan en klanten zien ook de vertrouwde gezichten van het personeel in de boekhandel aan de Oudegracht. Maar die heeft nu een andere eigenaar: de Haagse boekhandel Paagman heeft Broese Boekverkopers overgenomen.

Maarten Venderbosch Maarten Venderbosch 6 november 2025, 11:15 Laatste update: 6 november 2025, 11:58 Erik en Sandra van Doorn namen de in Utrecht ‘iconisch’ genoemde boekhandel in 2014 over uit de failliete boedel van de keten Polare. Broese was toen nog gevestigd aan de Stadhuisbrug. De winkel verhuisde in 2020 naar de nieuwe vestiging aan de Oudegracht, in het voormalige postkantoor aan de Neude waarin ook de Bibliotheek Utrecht is gehuisvest.

Boeken en cultuur centraal Voor het echtpaar Erik en Sandra van Doorn is de overname een bijzonder moment, zo laten zij weten: „Wij namen Broese over in een turbulente tijd. Ons doel was om de winkel weer toekomst te geven en een plek te laten zijn waar boeken en cultuur centraal staan in Utrecht. We zijn trots dat het is gelukt en dragen met vertrouwen het stokje over aan Paagman, dat met dezelfde passie en overtuiging Broese verder zal ontwikkelen.”

Paagman werd in 1951 opgericht in Den Haag en heeft nu ook vestigingen in Delft, Leidschendam en Gouda. Daar komt Utrecht nu bij. Broer en zus Fabian en Nadine Paagman zijn de huidige eigenaren. Zij hebben 150 mensen in dienst, Broese telt 45 medewerkers.

Paagman ‘barst van de energie’ Paagman noemt Broese ‘een naam met grote betekenis’. „Niet alleen in Utrecht, maar in heel Nederland. We voelen ons vereerd dat we het stokje mogen overnemen. Met ons team en onze ervaring barsten we van de energie om de dienstverlening van Paagman ook in Utrecht verder vorm te geven, met behoud van de eigen signatuur van Broese. Daarbij verwachten we ook veel te kunnen leren van de succesformule van Broese.’’

Lintje voor zieke Aoife Derriks: ‘Met haar scherpe blik van grote waarde voor Nieuwegein’ Voor haar jarenlange inzet voor mensen en dieren in een kwetsbare positie heeft het Nieuwegeinse transgender raadslid Aoife Derriks (73) een lintje gekregen uit handen van burgemeester Marijke van Beukering. ‘Vanuit haar achtergrond wist ze als geen ander hoe belangrijk het is om je veilig te kunnen voelen.’

Maarten Venderbosch Maarten Venderbosch 5 november 2025, 08:27 Laatste update: 5 november 2025, 08:43 Aoife Derriks is ongeneeslijk ziek en verblijft in het hospice in Nieuwegein waar zij de laatste fase van haar leven doorbrengt. De koninklijke onderscheiding is volgens de gemeente ‘een blijk van waardering voor Derriks veelzijdige inzet en maatschappelijke betrokkenheid, waaronder een periode als volksvertegenwoordiger’.

Aoife Derriks werd in 1972 lid van de VVD. In 1981 verhuisde zij naar Nieuwegein en raakte daar betrokken bij de lokale politiek. Ze was onder meer voorzitter voor de lokale VVD. Van 1989 tot 1999 was zij statenlid in Utrecht. In 2021 richtte ze in Nieuwegein haar eigen partij De Unie op.

Lees ook • In dit interview kijkt Aoife Derriks terug op haar bewogen leven.

Burgemeester Marijke van Beukering: „Aoife Derriks heeft met haar scherpe blik, brede ervaring en tomeloze inzet een blijvende bijdrage geleverd aan de Nieuwegeinse politiek en samenleving. Een veilige omgeving staat hoog bij haar op de agenda. Haar veelzijdige betrokkenheid en overtuiging zijn van grote waarde voor onze stad. Daarom heb ik haar met veel plezier een koninklijke onderscheiding uitgereikt.”

Twintig jaar scheidsrechter Behalve politiek actief was Derriks dat ook op andere terreinen. Ze was bijvoorbeeld twintig jaar lang scheidsrechter bij de KNVB en kreeg daarvoor een waarderingsspeld. Ze vervulde ook verschillende bestuursfuncties waaronder een periode bij de Heksenwaag in Oudewater, waar zij kort tijd woonde. Ze bezocht bovendien 21 jaar lang als hulpsinterklaas de basisschool.

Aoife Derriks werkte 34 jaar lang als docent geschiedenis in het middelbaar onderwijs in Utrecht en was buschauffeur. In Nieuwegein kennen veel mensen haar van haar dagelijkse wandelingen met haar hondjes in Merwestein. Zij werd Lid in de Orde van Oranje-Nassau.

Bezwaarde christelijk-gereformeerden breken met kerkverband volgens kerkrechtelijke commissie Nieuws De landelijke commissie in de Christelijke Gereformeerde Kerken die gespecialiseerd is in kerkelijke regelgeving laat er geen misverstand over bestaan: als bezwaarde kerken een eigen synode samenroepen, breken ze daarmee met het kerkverband. Hilbert Meijer Hilbert Meijer donderdag 13 november 2025, 11:30 De christelijke-gereformeerde synode werd in juni voortijdig beëindigd vanwege de grote verdeeldheid. De christelijke-gereformeerde synode werd in juni voortijdig beëindigd vanwege de grote verdeeldheid. beeld: Dick Vos Ze mogen niet meer de naam Christelijke Gereformeerde Kerken voeren en verliezen hun plaats in kerkelijke commissies, schrijft de commissie van kerkrechtkenners (deputaten kerkorde en kerkrecht) in een brief aan alle kerkenraden. Daarin staat ook dat de kerk van Hoogeveen de taak heeft gekregen een nieuwe synode samen te roepen. En dat er binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken ‘geen tweede roepende kerk’ is.

Het kerkverband staat op het punt van scheuren. De kerk van Rijnsburg verenigde de afgelopen maanden kerken die niet in één kerkverband willen zitten met kerken met vrouwelijke ouderlingen en diakenen. Het gaat naar schatting om zo’n zeventig van de 181 plaatselijke kerken.

Deze ‘Rijnsburggroep’ wil een zogenoemde ‘roepende kerk’ aanwijzen tijdens een bijeenkomst (’convent’) van de bezwaarde kerken eind november, bleek uit een brief afgelopen zaterdag. De aangewezen kerk krijgt de taak een ‘algemene vergadering’ te organiseren van Christelijke Gereformeerde Kerken die zich willen baseren op de ‘vierslag’ Schrift, belijdenis, kerkorde en synodebesluiten.

Die stap betekent ‘feitelijk een vorm van afscheiding van het bestaande kerkverband’, staat in de woensdag verstuurde brief van het deputaatschap. Want een ‘dubbel lidmaatschap’ van twee kerkverbanden kan volgens de kerkelijke regels niet. De naam Christelijke Gereformeerde Kerken hoort bij het bestaande kerkverband, voegen deputaten daar aan toe. ‘Wie zich daarvan losmaakt, kan die naam niet blijven voeren voor een andere kerkelijke eenheid.’

Uiterst ernstige stap Het schrijven van het deputaatschap is een reactie op de uitnodigingsbrief van ‘Rijnsburg’. Deputaten noemen breken met het kerkverband een ‘uiterst ernstige stap’. Volgens de kerkorde mogen kerken die alleen zetten als ze daar eerst een gemeentevergadering over hebben gehouden. Sturen ze een afvaardiging naar het convent zonder eerst de gemeente te hebben gehoord, dan handelen ze buiten de orde.

Volgens de kerkrechtkenners staan in de uitnodigingsbrief van Rijnsburg beweringen die ‘onjuist of onvolledig’ zijn. Zo schrijft de Rijnsburggroep dat zij een ‘hernieuwd kerkelijk samenleven’ wil opbouwen. Deputaten vinden het ‘misleidend’ om dat zo te noemen, omdat het kerkverband nog steeds bestaat. De kerk van Hoogeveen is - na een rechtszaak - aangewezen als kerk die een nieuwe synode moet samenroepen. Dat bewijst dat er nog een kerkverband én een synodale structuur is.

Vanuit de behoudende kant wordt ook gesteld dat kerken die zich niet houden aan synodebesluiten - het gaat dan vooral over kerken die vrouwelijke ambtsdragers hebben benoemd - zichzelf buiten het kerkverband hebben geplaatst. Volgens deputaten kerkrecht klopt ook dat niet. Kerken zijn één zolang zij gezamenlijk de gereformeerde belijdenis onderschrijven. Verschillen in bijbeluitleg kunnen volgens deputaten kerkrecht ernstig zijn, maar vormen op zichzelf geen scheidingsgrond.

‘Wij weten van niets’ De brief van deputaten kerkorde en kerkrecht leidde donderdag gelijk tot consternatie: begin oktober zijn er vijf nieuwe deputaten benoemd, maar zij wisten niets van de woensdag verspreide brief. ‘Ongehoord’, reageert de Urker predikant Hans van Vulpen op LinkedIn. Hij is een van de nieuw benoemde deputaten en nauw betrokken bij het Rijnsburg-initiatief. ‘Tenminste twee deputaten zijn hierin geschoffeerd; dr. Herman Selderhuis en ik weten van niets.’

Volgens dominee Rob van der Toorn, voorzitter van het deputaatschap, is er sprake van een misverstand. ‘Er zijn vijf nieuwe deputaten benoemd, maar die zijn pas vanaf begin december actief’, reageert hij. ‘Want dan is er de eerste vergadering in de nieuwe samenstelling. Zij maken dus geen deel uit van dit besluitvormingsproces.’ De huidige leden van het deputaatschap staan volgens de voorzitter ‘unaniem en zonder enig voorbehoud’ achter de brief.

Pennenstrijd over kerkscheuring

Het Handboek gereformeerd kerkrecht lag voor het grijpen, tijdens de CGK-synode - beeld: Dick Vos

Blogs, notities, open brieven. Nu de scheuring van de Christelijke Gereformeerde Kerken nadert, woedt een pennenstrijd over de juridische gevolgen van een kerkscheuring. Ook de advocaten die eind augustus betrokken waren bij het kort geding over de vraag of een nieuwe synode moet worden samengeroepen, mengen zich daarin.

Advocaat Pieter Pel ziet maar één manier om uit die patstelling te komen: hij stelt voor dat de twee groepen in de Christelijke Gereformeerde Kerken het kerkverband prijsgeven en beide een nieuw kerkverband vormen. En dat er dus geen sprake is van een groep uittreders en een groep die de wettige voortzetting van de Christelijke Gereformeerde Kerken is. Het behoudende CG Beraad heeft die notitie overgenomen.

Maar volgens advocaat Hans Bügel, die eind augustus bij de rechter bepleitte dat er alsnog een synode bijeen geroepen moet worden, is Pels voorstel ‘onhoudbaar’; Pel ontkent volgens Bügel dat het kerkverband nog steeds bestaat en functioneert. Als de Rijnsburggroep ervoor kiest een eigen kerkelijk leven te organiseren, moet dat volgens Bügel gezien worden als een nieuw kerkgenootschap.

Bezwaarde-CGK-ers-bereiden-eigen-synode-voor--Kerkscheuring-krijgt-steeds-concreter-vorm Lees ook

Bezwaarde CGK’ers bereiden eigen synode voor. Kerkscheuring krijgt steeds concreter vorm

Christelijk-gereformeerde kerkbestuurders stellen aan ‘Rijnsburg’-kerken ‘broederlijk gesprek’ voor

Juristen waarschuwen: Christelijke Gereformeerde Kerken die aansluiten bij ‘Rijnsburg’ vallen uit kerkverband

Mail de redactie

Delen Lees ook Doorkijkje naar het Vaticaan, waar SGP-leider dominee Henri Kersten geen Nederlandse gezant meer wilde zien. Geschiedenis Principiële afkeer van de paus inspireerde dominee Kersten tot een nooit eerder vertoonde actie Aartsbisschop Steve Wood zou zich al drie jaar ongepast tegen een kinderwerker uit zijn gemeente hebben gedragen. Nieuws Leider van behoudende anglicanen VS moet stap terug doen. ‘Hij wilde leidster van kinderwerk zoenen’ Dominee Nick Everts gaat er veel op uit: ‘Mijn focus ligt minder op het pastoraat in de gemeente. Reportage Veel doopsgezinde kerken kwakkelen, maar niet in Groningen. Is het geheim ‘bijbel, pizza en bier’? Academiepastor Wim Vermeulen: 'Ik duik op verschillende momenten in de week op, vaak bij pauzes of vieringen.' Achtergrond Wim Vermeulen is pastor van de Protestantse Theologische Universiteit. ‘Vertrouwenspersoon én hofnar’ Bob Poot is zijn leven lang kritisch lid gebleven van de Gereformeerde Bond. Met lede ogen zag hij aan hoe de secularisatie om zich heen greep. Nieuws Bob Poot (1925-2025), pionier van Samen-op-Weg, overleden. ‘Je moet soms wat durven in het Koninkrijk’ De Bethelkerk dateert uit de jaren vijftig, toen het dorpje Zuilen werd opgeslokt door de stad Utrecht. Reportage Acht jaar geleden sloot de kerk in Zuilen de deuren. Nu gaan ze weer open. ‘We lopen door een wonder’ De oogst wordt binnengehaald met landbouwmachines in Drenthe. Achtergrond ‘Danken in het donker, hoe doe je dat?’ Wat het bijbelboek Openbaring leert om dankdag te vieren 'Als mensen denken: “Daar heb je hem weer met z’n oude verhaal”, hoop ik dat ze het durven zeggen.' Achtergrond ‘Een oude, krakkemikkige dominee? Dat is mijn schrikbeeld.’ Deze predikanten werken door na hun 67e